کمبود فیبر تهدیدی برای کاهش حافظه سالمندان

نتایج پژوهش جدید هشدار داد که رژیم غذایی با فیبر کم می‌تواند خیلی سریع به حافظه سالمندان آسیب برساند.
انتخاب مواد غذایی نه‌ فقط بر سلامت جسم، بلکه بر عملکرد مغز نیز به‌ویژه با افزایش سن تاثیر می‌گذارد. دانشمندان مدت‌هاست می‌دانند مصرف زیاد غذاهای فرآوری‌شده می‌تواند خطر چاقی، بیماری‌های قلبی و دیابت را افزایش دهد و اکنون نتایج تحقیقات جدید نشان می‌دهد، کمبود فیبر در رژیم غذایی نیز ممکن است به حافظه و عملکرد مغز آسیب برساند و این تاثیر حتی در مدت کوتاهی ظاهر شود.
در پژوهش انجام شده روی موش‌ها، مشخص شد که رژیم‌های کم‌فیبر و سرشار از مواد غذایی تصفیه‌ شده می‌توانند تنها پس از چند روز، حافظه هیجانی حیوانات مسن‌تر را مختل کنند. پژوهشگران بر بخشی از مغز به نام «آمیگدالا» تمرکز کردند، ناحیه‌ای کوچک اما مهم که به ما کمک می‌کند از تجربه‌های خطرناک یا منفی درس بگیریم. این بخش از مغز موجب می‌شود موقعیت‌های آسیب‌زا را به یاد بیاوریم تا در آینده از آن‌ها دوری کنیم. اگر «آمیگدالا» به‌درستی عمل نکند، فرد ممکن است در تشخیص خطر دچار مشکل شود و تصمیم‌های نادرست بگیرد یا در برابر کلاهبرداری و تهدیدها آسیب‌پذیرتر شود.
در این آزمایش، موش‌های جوان و مسن به‌مدت سه روز با رژیم معمولی یا چند نوع رژیم با مواد غذایی تصفیه‌شده تغذیه شدند. این رژیم‌های آزمایشی از نظر میزان چربی و قند متفاوت بودند، اما همگی یک ویژگی مشترک داشتند و فاقد فیبر بودند.
نتایج آزمایش‌های رفتاری نشان داد، موش‌های مسن که رژیم‌های کم‌فیبر دریافت کرده بودند، در به خاطر سپردن رویدادهای هیجانی مرتبط با پیامدهای منفی دچار مشکل شدند. در مقابل، موش‌های جوان چنین افت حافظه‌ای را نشان ندادند، موضوعی که نشان می‌دهد مغز سالمندان نسبت به تغذیه نامناسب حساس‌تر است.
نکته جالب این بود که اختلال حافظه بیشتر با «آمیگدالا» تا «هیپوکامپ» مرتبط بود؛ بخش دیگری از مغز که در حافظه نقش دارد. «هیپوکامپ» مسوول یادآوری مکان‌ها، رویدادها و تجربه‌های شخصی است، در حالی که «آمیگدالا» بیشتر با یادگیری هیجانی سر و کار دارد. بیشتر رژیم‌های حاوی مواد غذایی تصفیه‌شده بر «آمیگدالا» تاثیر گذاشتند، اما فقط برخی از آن‌ها «هیپوکامپ» را تحت تاثیر قرار دادند. این یافته نشان می‌دهد که بخش‌های مختلف مغز ممکن است واکنش متفاوتی
به رژیم غذایی داشته باشند.
پژوهشگران دریافتند، کمبود فیبر، نقش اصلی را در این آسیب‌ها ایفا می‌کند. فیبر در مواد غذایی مانند میوه‌ها، سبزیجات، غلات کامل، حبوبات و مغزها یافت می‌شود. بدن فیبر را به‌طور مستقیم هضم نمی‌کند، بلکه باکتری‌های مفید روده آن را تجزیه می‌کنند. در این فرآیند، موادی به نام اسیدهای چرب زنجیره کوتاه مانند «بوتیرات» تولید می‌شود که به کاهش التهاب، محافظت از دیواره روده و حمایت از سلامت مغز کمک می‌کنند.
در حیواناتی که رژیم کم‌فیبر داشتند، سطح «بوتیرات» به‌طور چشمگیری کاهش یافت.از آنجا که این ماده می‌تواند از روده به مغز منتقل شود، کاهش آن ممکن است زمینه افزایش التهاب در بافت مغز را فراهم کند.